1992-ci il mayın 8-i yaddaşıma dərin şəxsi və milli faciə günü kimi əbədi həkk olunub. Həmin gün Azərbaycan mədəniyyətinin ürəyi, ruhu və rəmzi olan Şuşa işğal edildi. Milyonlarla azərbaycanlı üçün bu, böyük bir ağrı idi. Mənim üçün isə bu, uzun illər sağalmayan bir yara oldu.
Şuşa mənim üçün ailəmin tarixi, köklərim və daxili gücümlə bağlı olan bir məkandır. Atam — böyük xanəndə Bülbülün uşaqlıq və gənclik illəri burada keçib. O, məhz Şuşada, hələ 13 yaşlı oğlan ikən tarzən Məşədi Cəmil Əmirovun müşayiəti ilə ilk dəfə səhnəyə çıxaraq “Mahur” muğamını ifa edib. Həmin andan etibarən onun bütün Azərbaycanın mədəni kodunun bir hissəsinə çevrilən sənət yolu başlanıb.
Mənim üçün də Şuşa hər zaman güc mənbəyi, yer üzündə ən əziz məkan olub. Ən işıqlı və xoşbəxt günlərim ata ocağımızda keçib. Orada nəsillərin bağlılığını hiss etmişəm, dünyaya, incəsənətə və Vətənə baxışım məhz orada formalaşıb. Buna görə də bu şəhərin işğalının mənim üçün necə böyük şəxsi faciəyə çevrildiyini təsəvvür etmək çətin deyil.
Uzun 28 il ərzində Şuşanı düşünmədiyim bir gün belə olmadı. Onun azad olunmasını arzulamadığım bir gün belə keçmədi. Bu arzu daim mənimlə idi — sakit bir ağrı, ümid və inam kimi. 2007-ci ildə Azərbaycanın Rusiyadakı səfiri olarkən Şuşaya getdim. Bu, Azərbaycan və erməni ziyalılarının görüşləri çərçivəsində baş tutan xüsusi bir səfər idi. Amma mənim üçün bu, sadəcə diplomatik tədbir deyildi. Bu, ruhumun şəhərinə dönüş idi — dəhşətli və yaralı bir gerçəklikdə olsa belə.
Dağıdılmış ata evimizi gördüm. Bir zamanlar həyatın qaynadığı, indi isə sükut və viranəliyin hökm sürdüyü şəhəri gördüm. Təhqir olunmuş abidələr, dağıdılmış binalar, boş küçələr... Həmin an hiss etdiyim ağrını sözlə ifadə etmək mümkün deyil. Bu, sadəcə itki hissi deyildi — sanki insanın özündən bir parçanın qoparılması idi.
Amma həmin xarabalıqların içində belə inanırdım ki, bu gün son ola bilməz. Şuşanın tarixi faciə ilə bitə bilməzdi. Və nəhayət, mənim kimi hər bir azərbaycanlının təxminən üç onillik ərzində gözlədiyi gün gəldi. Bu, 2020-ci il noyabrın 8-də baş verdi. Mən həmin anı heç vaxt unutmayacağam.
Azərbaycan Prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin Şuşanın azad olunduğunu elan etdiyi anı heç vaxt unutmayacağam. “Əziz Şuşa, sən azadsan!” sözləri ən mühüm və ən çox gözlənilən xəbər kimi səsləndi. Bu sözləri eşidən milyonlarla azərbaycanlı göz yaşlarını saxlaya bilmədi. Çünki bu, bizim şərəfimizin, ləyaqətimizin, həyatımızın özünün geri qayıdışı idi.
Aydındır ki, Şuşanın azad olunması yalnız müharibədə strateji dönüş nöqtəsi deyildi. Bu, tarixi ədalətin bərpası idi. Bu, xalqın ruhunun, iradəsinin və birliyinin qələbəsi idi. Azərbaycan Prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin cəsarəti, qətiyyəti və strateji bacarığı sayəsində Azərbaycan əbədi olmasa da, çox uzun müddətlik itirilmiş hesab olunan torpaqlarını geri qaytara bildi. Məhz buna görə də onun adı artıq ölkəmizin tarixinə qızıl hərflərlə yazılıb.
Bu gün Şuşanın necə dirçəldiyini böyük qürur hissi ilə izləyirəm. Şəhər yenidən həyata, musiqiyə və işığa qovuşur. Bir vaxtlar xarabalıqlar olan yerlərdə bu gün yollar salınır, abidələr bərpa olunur, mədəni həyat geri qayıdır. Mən ata evimizi bərpa etmişəm. Bu gün Bülbülün ev-muzeyi xüsusi məmnuniyyətlə dünyanın müxtəlif ölkələrindən olan dostlarımı dəvət etdiyim bir məkana çevrilib. Hər dəfə bu evin qapılarını açarkən təkcə şəxsi xoşbəxtlik deyil, həm də ölkəm və xalqım adına böyük qürur hissi keçirirəm.
Daha böyük qürurla qonaqlara Şuşanın tarixini — onun ağrısını və zəfərini danışıram. Silinməyə çalışılan, amma yenidən dirçələn bir şəhərin tarixini. Sarsılmayan, əksinə daha da güclənən bir xalqın tarixini. Bu gün Şuşa yalnız böyük qələbəmizin simvolu deyil. O, həm də dirçəlişin, milli ləyaqətin və mədəni davamlılığın rəmzidir. Burada yenidən musiqi səslənir, festivallar keçirilir, dünyanın müxtəlif yerlərindən insanlar bir araya gəlir. Şəhər yenidən Azərbaycanın mədəni paytaxtı kimi layiq olduğu yerini tutur.
Keçmişlə bu gün arasındakı fərq insanı heyrətləndirir. Amma bizi daha çox heyrətləndirən keçdiyimiz yoldur. Faciədən zəfərə aparan yol. İtkidən dönüşə aparan yol. Ağrıdan qürura aparan yol. Və mən şadam ki, 8 may artıq yalnız matəm günü deyil. Bəli, faciənin xatirəsi qalır. Amma o artıq bizim düşüncəmizi müəyyən etmir. Bu gün biz öz Şuşasını geri qaytaran bir xalqıq. Ədalətin zəfər çala biləcəyini sübut edən bir xalqıq.
Mən bu tarixi anın şahidi olduğum üçün Uca Allaha minnətdaram. Milyonlarla azərbaycanlının arzusunu gerçəyə çevirən Azərbaycan Prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyevə minnətdaram. Ona görə ki, biz hamımız Şuşaya onun əsl sahibləri kimi qayıda bildik. Ona görə ki, uşaqlığımın şəhərinin yenidən dirçəldiyini gördüm. Sonda nə deyə bilərəm? Şuşa mənim ağrımdır. Şuşa mənim qürurumdur. Şuşa mənim həyatımdır.
Polad Bülbüloğlu
PS. Qeyd edək ki, Xarı Bülbül festivalı ilk dəfə P.Bülbüloğlunun təşəbbüsü ilə baş tutub
.
