Avropa İttifaqının Vilnüs sammiti bəyannaməsinin "Azadlıq" radiosuna bəlli olmuş layihəsində Şərq Tərəfdaşlığının üzvü olan 6 ölkənin Avropa «istəkləri» bir daha vurğulanır, hərçənd bu da bildirilir ki, Minsk, «Belarus vətəndaş cəmiyyəti» barədə ifadələrin sənəddən çıxarılmasını istəyib. Bəyannamədə Avropa İttifaqı - Ermənistan münasibətlərinə aid hissə isə boş buraxılıb.

Bəyannamənin yekun mətninin Şərq Tərəfdaşlığının Litva paytaxtında, noyabrın 28-29-da keçiriləcək sammitində Ermənistan, Azərbaycan, Belarus, Gürcüstan, Moldova və Ukrayna rəsmiləri tərəfindən qəbul ediləcəyi gözlənilir. Bu bəyannamə həm indiyədək əldə edilmiş nailiyyətləri göstərməli, həm də 2015-ci ildə keçiriləcək növbəti sammitə qədər görüləcək işlər üçün çərçivə sənədi olmalıdır.
Bəyannamə layihəsinin üzərində daha çox müzakirələr getmiş paraqrafı 6 tərəfdaş ölkənin Avropa İttifaqı ilə münasibətlərinin statusuna aiddir. Hazırkı layihədə deyilir ki, «sammit hər bir üzv ölkənin Avropa İttifaqı ilə münasibətlərdə öz istəklərinin formasını və son məqsədini seçmək kimi suveren hüququnu tanıyır». Bu isə o deməkdir ki, Şərq qonşuları Avropa İttifaqı ilə münasibətlərində Brüssellə müqavilənin 8-ci maddəsinə əsasən «tərəfdaş» kimi qala və ya öz Avropa istəklərini həmin müqavilənin 49-cu maddəsinə əsasən davam etdirə bilərlər.
«Avropa istəkləri» ifadəsi Şərq Tərəfdaşlığının bundan əvvəlki 2011-ci il Varşava sammitində qəbul edilmiş bəyannamədəki formuluna oxşardır, lakin Avropa İttifaqının genişlənməsinə tərəfdar olan ittifaq üzvlərinin arzu etdiyindən daha zəif müddəadır.
Bu ölkələr Şərq Tərəfdaşlığı ölkələrinə də Qərbi Balkan ölkələrinə aid edilən «Avropa perspektivi» formulunun şamil edilməsini istəyirlər. Bu formul tərəfdaş ölkələrin bir gün Avropa İttifaqının üzvü olacağını nəzərdə tutur, hərçənd bunun üçün dəqiq vaxt təyin etmir.
Layihədə olan formulun dəyişdiriləcəyinə ümid yoxdur, belə ki, əsas etibarilə Fransa kimi bir sıra ittifaq üzvləri tərəfdaşlıq ölkələri üçün gələcək üzvlüyü nəzərdə tutan heç nə vəd etmək istəmirlər.
Bəyannamə layihəsinin mötərizədə yazılmış paraqrafında Ukrayna ilə Assosiasiya Sazişinin, habelə Dərin və Hərtərəfli Azad Ticarət Zonası (Deep and Comprehensive Free Trade Areas - DCFTA) paktının, Gürcüstan və Moldova ilə isə həmin sazişlərin niyyət protokollarının imzalanması salamlanır.
Assosiasiya Sazişinə dair Azərbaycanla aparılan danışıqlardakı tərəqqi də salamlanır və qeyd olunur ki, Brüssel bu ölkə ilə DCFTA sazişi barədə danışıqların başlanmasına hazırdır.
Yerevan Rusiyanın rəhbərlik etdiyi Gömrük İttifaqına qoşulmaq niyyətində olduğunu elan etdiyinə görə, bəyannamə layihəsində Ermənistana aid hələlik heç bir formul yoxdur. Avropa İttifaqı diplomatları bildiriblər ki, əvəzində Ermənistanla gələcək əməkdaşlığa dair anlaşma memorandumu imzalana bilər.


.